Şehir ışıkları gözlem evlerini tehdit ediyor

Türk Astronomi Derneği Başkanı Prof. Dr. İbrahim Küçük, şehirlerin hızla giderek büyüdüğünü ve şehir ışıklarının artık gözlem evlerini tehdit eder hale geldiğini söyledi.

Teknoloji 14.08.2019, 13:45 Nabi Kırmızı
Şehir ışıkları gözlem evlerini tehdit ediyor

Uzay ve yıldız gözlemleri yapan Türk Astronomi Derneği Başkanı Prof. Dr. İbrahim Küçük, kentlerin yol, cadde, sokak ve park aydınlatmalarında kullanılan yanlış armatürlerin, bilimsel gözlemleri zora soktuğunu ve ciddi enerji kaybına neden olduğunu söyledi. Türkiye'de şehirlerin çarpık kentleşme sorunu yaşadığına değinen Başkan Küçük, ülkelerin ışık kirliliğinin farkına vararak önlem aldığını ifade etti.

'Gözlem evi ışıklar altında kalmaya başladı'

Küçük, "Biz bu işe astronomiyi gözlemlemek adına bakıyoruz. Hem sağlık açısından hem de gökyüzünü görebilme açısından farklı boyutları vardır. Biz buna ışık kirliliği diyoruz. Bütün dünya bunun farkına varabildiği için önlemler alıyor. Şehirlerimiz büyüyor. Örnek verecek olursak Kayserimiz de 1,5 milyon nüfusa ulaştı. Dolayısıyla çarpık kentleşme bu sorunu tetikliyor. 20 yıl önce Antalya'da bulunan TUBİTAK Gözlem evi ışıklar altında olmaya başladı. Gözlem evleri 2 bin 500 metrelere kurulur. Bunun nedeni de şehir ışıklarından kaçmak amaçlıdır. Bu ışıklar artık gözlem evlerimizi tehdit eder hale geldi. 50 kilometredeki bir alanın ışıklardan arındırılması gerekiyor. Dünya'nın gözbebeği olan Şili, ellerinde gökyüzünü korumak adına yasaları var. 58 bin metrekarelik alanı sit alanı olarak ilan ettiler. NASA'nın da teleskopları buradadır" dedi.

'Bu konuda söz sahibi olan kurum belediyelerdir'

Başkan Küçük, gökyüzünü aydınlatan ışıkların ileride yapılacak olan bilimsel çalışmaları da tehdit edebileceğini vurgulayarak, şöyle konuştu: "Türkiye'de de bırakın şehrin içerisindeki ışıkları, bahsedilen mevkilerde bile gökyüzünü göremez hale geliyoruz. Bu ileride yapılacak olan bilimsel çalışmaları da tehdit eder hale geliyor. Burada rol oynayacak kısımlar belediyelerdir. Belediyelerin burada dikkatini çekmek istiyoruz çünkü yanlış şehir aydınlatmaları var. Hem gökyüzünün parlaklığını arttırmak yönünde kullanılıyor hem de maddi boyutları var. Örnek olarak Ankara için yapılan bir çalışmada yılda 3 milyon TL'lik bir zarar tespiti anlamına geliyor. Yapılacak olan ise basit, mevcut aydınlatmalara şapkalar konulacaktır. Doğru aydınlatma sağlanacak. Her yeri aydınlatmak yerine istenilen bölgeyi aydınlatmak söz konusu olacaktır."

'3 milyon TL zarar ediyoruz'

Türkiye'nin ışık kirliliğine karşı önlem aldığı zaman ekonomiye olumlu yansımaların olabileceğini aktaran Prof. Dr. Küçük, şunları söyledi:

"Sağlık alanında da etkileri var. İnsan vücudu gece 10.00'dan sabah 03.00'a kadar hormonlar üretiyor. Dolayısıyla karanlık ortamda olması gerekiyor. Bu önlemlerin ekonomiye de katkıları olacaktır. Örneğin hayvanlar yön bulmakta zorlanıyor. Dolunay olduğu vakitte dolunayı takip ederler. Şimdi siz şehri aydan daha parlak bir hale getiriyorsunuz. Hayvanlar nereye gideceklerini şaşırıyorlar. Lamba yandığı zaman etrafında dolanıyorlar. Biz bu yasa tasarısını Türk Astronomi Derneği olarak yeniden ele aldık. Sanayi ve Teknoloji Bakanımız Mustafa Varank'a da bu durumu ilettik. Onlardan aldığımız cesaretle bir aşama kaydetmeyi düşünüyoruz. İnsanlar gözünün önünün aydınlatılmasını ister. Biz gökyüzüne bu ışığı harcayarak 3 milyon TL zarar ediyoruz."

'Gecenin karanlığını ışık hızıyla kaybediyoruz'

Küçük, gökyüzünü aydınlatmanın kimseye bir faydası olmadığının altını çizerek, "Gece kulüplerinin olduğu, lazer ışıklarının olduğu mekânlar muazzam bir görüntü oluşturabilir ama insan sağlığını gerçekten tehdit ediyor. Gökyüzünü aydınlatmanın bir anlamı veya faydası yok. Biz buna ışık kirliliği diyoruz. Gecenin karanlığını ışık hızıyla kaybediyoruz. Bunun farkında olmamız lazım. Gençlerimiz ve çocuklarımız gökyüzünün farkında bile değiller. Biz para harcayıp aldığımız teleskoplarla gökyüzünü ve yıldızları göremezsek biz uzay ajansları ile nasıl yarışacağız? Dünyanın farklı noktalarında karanlık gökyüzü parkları vardır. Biz belediyelerle ortak çalışarak halkımıza kazandırabiliriz" diye konuştu.

Kaynak: Demirören Haber Ajansı

Yorumlar (0)
kısa süreli hafif yoğunluklu yağmur
Günün Anketi Tümü
2023 öncesinde erken genel seçim olur mu?
2023 öncesinde erken genel seçim olur mu?
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Sivasspor 19 41
2. Fenerbahçe 19 37
3. Başakşehir 19 36
4. Trabzonspor 18 35
5. Alanyaspor 19 35
6. Galatasaray 19 33
7. Beşiktaş 19 30
8. Göztepe 19 29
9. Malatyaspor 18 24
10. Gaziantep FK 19 24
11. Çaykur Rizespor 19 24
12. Denizlispor 19 22
13. Gençlerbirliği 19 21
14. Konyaspor 19 18
15. Antalyaspor 19 17
16. Kasımpaşa 19 15
17. Ankaragücü 19 13
18. Kayserispor 19 11
Takımlar O P
1. Hatayspor 19 40
2. Erzurum BB 19 34
3. Bursaspor 19 33
4. Keçiörengücü 19 29
5. Adana Demirspor 19 28
6. Akhisar Bld.Spor 19 28
7. Ümraniye 19 28
8. Menemen Belediyespor 19 28
9. Altay 19 27
10. Giresunspor 19 27
11. Fatih Karagümrük 19 24
12. Balıkesirspor 19 24
13. İstanbulspor 19 20
14. Altınordu 19 20
15. Osmanlıspor 19 17
16. Adanaspor 19 14
17. Boluspor 19 14
18. Eskişehirspor 19 10
Takımlar O P
1. Liverpool 23 67
2. Man City 24 51
3. Leicester City 24 48
4. Chelsea 24 40
5. M. United 24 34
6. Tottenham 24 34
7. Wolverhampton 24 34
8. Sheffield United 24 33
9. Southampton 24 31
10. Arsenal 24 30
11. Crystal Palace 24 30
12. Everton 24 30
13. Burnley 24 30
14. Newcastle 24 30
15. Brighton 24 25
16. Aston Villa 24 25
17. West Ham 23 23
18. Bournemouth 24 23
19. Watford 24 23
20. Norwich City 24 17
Takımlar O P
1. Real Madrid 21 46
2. Barcelona 21 43
3. Sevilla 21 38
4. Getafe 21 36
5. Atletico Madrid 21 36
6. Real Sociedad 21 34
7. Valencia 21 34
8. Villarreal 21 31
9. Athletic Bilbao 21 31
10. Osasuna 21 28
11. Granada 21 27
12. Real Betis 21 27
13. Levante 21 26
14. Deportivo Alaves 21 23
15. Eibar 21 23
16. Real Valladolid 21 22
17. Mallorca 21 18
18. Celta de Vigo 21 17
19. Leganés 21 15
20. Espanyol 21 15